Nitin Gadkari Ethanol Policy Impact : भारताने पेट्रोलवरील परदेशी अवलंबित्व कमी करण्यासाठी आणि इंधन आयात खर्च घटवण्यासाठी इथेनॉल मिश्रित इंधनाला प्रोत्साहन देण्याचा निर्णय घेतला आहे. गेल्या काही वर्षांत E10 पासून E20 पर्यंतचा प्रवास वेगाने झाला. आता E85 इंधनाची चर्चा सुरू झाल्याने अनेक वाहनधारकांमध्ये संभ्रम आणि चिंता निर्माण झाली आहे.
सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री Nitin Gadkari यांच्या धोरणांवर टीका होताना दिसत आहे. अनेक वाहनधारकांचा प्रश्न आहे की, “आधी E20 आणलं, आता E85 आणलं, तर आमच्या जुन्या गाड्यांचं काय?”
E20, E30 आणि E85 म्हणजे नेमकं काय?
इथेनॉल मिश्रित पेट्रोलमध्ये ‘E’ नंतरचा आकडा इथेनॉलच्या टक्केवारीचे प्रमाण दर्शवतो.
- E10 = 10% इथेनॉल + 90% पेट्रोल
- E20 = 20% इथेनॉल + 80% पेट्रोल
- E30 = 30% इथेनॉल + 70% पेट्रोल
- E85 = 85% इथेनॉल + 15% पेट्रोल
सध्या भारतातील बहुतांश पेट्रोल पंपांवर E20 पेट्रोल उपलब्ध आहे. E85 हे विशेषतः फ्लेक्स-फ्युअल वाहनांसाठी विकसित करण्यात आलेले इंधन आहे.
फ्लेक्स-फ्युअल वाहन म्हणजे काय?
फ्लेक्स-फ्युअल वाहनांमध्ये इंजिन आणि फ्युअल सिस्टम अशी तयार केली जाते की ती E20, E30 किंवा E85 सारख्या विविध इथेनॉल मिश्रणांवर सहज चालू शकते.
याच पार्श्वभूमीवर Maruti Suzuki WagonR Flex Fuel सारख्या वाहनांची चाचणी आणि सादरीकरण करण्यात आले आहे.
जुन्या कार मालकांची भीती का वाढली?
देशात लाखो पेट्रोल कार अशा आहेत ज्या E10 किंवा कमी इथेनॉल मिश्रण लक्षात घेऊन तयार करण्यात आल्या होत्या. त्यामुळे काही वाहनधारकांच्या मनात खालील शंका आहेत:
- जास्त इथेनॉलमुळे इंजिनवर परिणाम होईल का?
- मायलेज कमी होईल का?
- फ्युअल पाईप, रबर सील आणि इंजेक्टरवर परिणाम होईल का?
- भविष्यात जुन्या गाड्या वापरणे महाग होईल का?
विशेषतः ग्रामीण भागातील आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबांमध्ये या मुद्द्यांवर चर्चा वाढताना दिसत आहे.
हेही वाचा – पेट्रोल-डिझेलच्या महागाईतून कायमची मुक्ती? मारुती सुझुकीने लाँच केली देशातील पहिली ‘फ्लेक्स-फ्युएल’ कार!
सरकारचं म्हणणं काय?
केंद्र सरकारच्या मते इथेनॉल मिश्रित इंधनामुळे देशाचा इंधन आयात खर्च कमी होईल, शेतकऱ्यांना ऊस आणि इतर पिकांपासून अतिरिक्त उत्पन्न मिळेल आणि पर्यावरण प्रदूषणात घट होण्यास मदत होईल.
सरकारने अनेकदा स्पष्ट केले आहे की E85 सर्व वाहनांसाठी बंधनकारक केलेले नाही. ते प्रामुख्याने फ्लेक्स-फ्युअल वाहनांसाठी उपलब्ध करून दिले जात आहे. त्यामुळे सध्या E20 वापरणाऱ्या वाहनधारकांनी घाबरण्याचे कारण नसल्याचे सरकारचे म्हणणे आहे.
मायलेजवर परिणाम होतो का?
तज्ज्ञांच्या मते इथेनॉलची ऊर्जा क्षमता पेट्रोलपेक्षा किंचित कमी असते. त्यामुळे इथेनॉलचे प्रमाण वाढल्यास काही वाहनांमध्ये मायलेज थोडे कमी होण्याची शक्यता असते. मात्र याचा परिणाम वाहनाच्या तंत्रज्ञानावर आणि इंजिन डिझाइनवर अवलंबून असतो.
पुढे काय?
भारत सरकार 2030 पर्यंत पर्यायी इंधनांच्या वापराला अधिक चालना देण्याच्या तयारीत आहे. इलेक्ट्रिक वाहने, CNG, बायोफ्युअल आणि फ्लेक्स-फ्युअल यांना प्रोत्साहन दिले जात आहे.
मात्र सामान्य वाहनधारकांसाठी सर्वात मोठा प्रश्न अजूनही कायम आहे – “आज घेतलेली कार पुढील 10 वर्षांत या बदलत्या इंधन धोरणांशी जुळवून घेऊ शकेल का?”
याच प्रश्नाचं स्पष्ट उत्तर आणि प्रत्यक्ष अनुभव येत्या काही वर्षांत समोर येणार आहेत.